Jak ustawić lemondkę przy kierownicy w rowerze szosowym?

Lemondka to nakładka montowana na kierownicy roweru, składająca się zazwyczaj z dwóch równoległych prętów z podparciami na przedramiona. Taki układ pozwala ustawić ciało rowerzysty w pozycji półleżącej, bardziej aerodynamicznej, która wpływa na zmniejszenie oporu powietrza. Tym samym efektywność jazdy jest znacznie lepsza. Oprócz tego lemondka odciąża nadgarstki i dłonie oraz sprawia ulgę w trakcie pokonywania długich tras.

Początkowo była wykorzystywana wyłącznie przez triathlonistów, ale ogromną popularność zdobyła w 1989 roku. To wtedy Greg LeMond zastosował ją w trakcie jazdy indywidualnej na czas w Tour de France, gdzie znacząco wpłynęło to na jego zwycięstwo. Od tamtej pory lemondki stały się praktycznie nieodłącznym elementem sprzętu zawodników specjalizujących się w jeździe na czas.

Obecnie lemondki można spotkać również w turystyce rowerowej. Umożliwiają one zmianę pozycji ciała na bardziej komfortową, a więc wygodną do pokonywania wielokilometrowych dystansów. Z tego powodu korzystają z nich także osoby jeżdżące rekreacyjnie i poszukujące większego komfortu jazdy podczas długich wypraw.

W zastosowaniach profesjonalnych często spotyka się manetki zamontowane na końcach lemondki. Taki układ pozwala zmieniać przełożenia bez potrzeby przesuwania dłoni. W amatorskich konfiguracjach zostawia się natomiast oryginalne umiejscowienie manetek dla ograniczenia zakresu ich użycia tylko do prostych, nieprzerwanych odcinków.

Chociaż zapewnia ona przewagę aerodynamiczną, nie nadaje się do wszystkich rowerów i typów wyścigów. Nie jest więc uniwersalna. Wymaga odpowiedniej pozycji i ogranicza dostęp do hamulców, dlatego stosuje się ją wyłącznie w bezpiecznych warunkach. W wersjach profesjonalnych bywa zintegrowana z całą kierownicą, natomiast do rowerów turystycznych dostępne są głównie te lekkie, nieskomplikowane w budowie modele.

Lemondka przede wszystkim zmniejsza opór aerodynamiczny. Ustawienie ciała w pochylonej pozycji z wąsko ułożonymi ramionami ogranicza powierzchnię frontalną kolarza i pozwala na szybszy rozpęd oraz większą prędkość przy mniejszym wysiłku. Szczególnie dobrze sprawdza się to podczas jazdy pod wiatr i na otwartych przestrzeniach. Rośnie efektywność napędzanego roweru, ponieważ mniej energii tracimy na walkę z oporem powietrza.

Przy stosowaniu lemondki część ciężaru ciała przenosimy z nóg i przedramion na łokcie oraz tors. Dzięki temu zmniejszamy obciążenie kolan. Utrzymanie stabilnej pozycji na lemondce pomaga równomiernie rozłożyć siły podczas pedałowania, więc mniej męczą się nasze mięśnie i tym samym wydajność pokonywania długich tras znacznie wzrasta.

Dodatkowy komfort odczuwalny jest również w górnej części ciała, ponieważ mięśnie barkowe i nadgarstki mniej się męczą. Nie muszą podtrzymywać ciężaru całego tułowia. Korzystanie z lemondki przez wiele godzin może jednak prowadzić do napięcia w karku z powodu ciągłego unoszenia głowy. Dlatego konieczna jest regularna zmiana pozycji.

Nie bez znaczenia pozostają też ograniczenia lemondki, ponieważ zwiększa ona masę roweru i ogranicza dostęp do hamulców. Dlatego jej użycie ma sens tylko na prostych, stabilnych odcinkach trasy. W ruchu miejskim lub na technicznych trasach jej obecność może być problemem, zwłaszcza dla mniej doświadczonych sportowców. Warto więc dostosować sposób korzystania do warunków, w jakich najczęściej jeździmy.

Wybierając lemondkę do roweru szosowego, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na jej kształt, ponieważ do jazdy na czas najlepiej sprawdzają się modele wygięte w literę „J” lub „S”. Ułatwiają one przyjęcie agresywnej, aerodynamicznej pozycji. Długość ramion powinna być dostosowana do sylwetki – najczęściej mieści się w przedziale od 15 do 30 cm. Duże możliwości regulacji pozwalają precyzyjnie ustawić podłokietniki i nachylenie uchwytów.

Lemondki wykonuje się głównie z lekkiego i trwałego aluminium. Większość takich modeli jest w zupełności wystarczająca dla początkujących. Natomiast dla osób nastawionych na wyścigi i maksymalną redukcję masy, idealnym wyborem będzie produkt karbonowy. Charakteryzuje się niską wagą, sztywnością konstrukcji, a przy tym bardzo dobrze tłumi drgania. Droższe wersje często mają zaawansowane systemy montażowe dla dokładnego dopasowania pod konkretny typ kierownicy, na przykład do modelu triathlonowego.

W przypadku treningów i zawodów czasowych najlepszym wyborem będą lemondki o aerodynamicznym profilu. Jeśli jednak skupiamy się głównie na turystyce rowerowej to lepiej postawić na modele z szerokimi poduszkami pod łokcie i z wygodniejszym uchwytem.

Prawidłowe położenie lemondki to kwestia precyzyjnego wpasowania jej do sylwetki rowerzysty oraz geometrii roweru. Zaczynamy od odpowiedniego dostosowania jej wysokości i rozstawu podpórek pod łokcie, a następnie długości i kąta nachylenia jej ramion. Dla lepszego efektu warto także przesunąć siodełko do przodu i lekko je obniżyć. Nawet delikatne zmiany mogą znacząco zmienić nasz komfort jazdy i kontrolę nad rowerem, więc lepiej wprowadzać je etapami i dać sobie czas na testy.